Bật tường lửa có làm chậm máy không?

Nhiều người dùng thắc mắc liệu việc bật tường lửa có làm máy tính chạy chậm hơn hay không, nhất là khi sử dụng máy cấu hình thấp hoặc đã dùng lâu năm. Tường lửa có nhiệm vụ kiểm soát và lọc dữ liệu ra vào hệ thống để bảo vệ máy tính khỏi các nguy cơ tấn công từ bên ngoài. Vì vậy, không ít người lo ngại rằng quá trình này sẽ tiêu tốn tài nguyên và ảnh hưởng đến hiệu năng. Tuy nhiên, mức độ tác động của tường lửa đến tốc độ máy thực tế như thế nào thì bạn hãy đọc ngay bài viết dưới đây của Việt Tuấn nhé! 

Bật tường lửa có làm chậm máy không?

Bật tường lửa có làm chậm máy không? Đây là thắc mắc rất phổ biến và câu trả lời là có thể nhưng thường là không đáng kể nếu hệ thống được cấu hình đúng cách. 

Về bản chất, tường lửa hoạt động bằng cách giám sát và lọc các luồng dữ liệu ra/vào máy tính. Quá trình này tiêu tốn một phần rất nhỏ tài nguyên CPU và RAM, nhưng với các tường lửa tích hợp sẵn như Windows Firewall hoặc tường lửa trên macOS, mức tiêu thụ này được tối ưu tốt nên người dùng hầu như không cảm nhận được sự chậm đi trong quá trình sử dụng thông thường.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, người dùng có thể cảm thấy máy chậm hơn khi bật tường lửa, đặc biệt là khi cài đặt đồng thời nhiều lớp bảo mật như vừa bật Windows Firewall, vừa dùng thêm firewall của phần mềm antivirus bên thứ ba. 

Quá trình trùng lặp chức năng lọc mạng có thể gây xung đột, làm tăng thời gian xử lý kết nối hoặc khiến một số ứng dụng truy cập mạng chậm hơn. Ngoài ra, các máy tính cấu hình yếu, đã cũ hoặc bị nhiễm phần mềm độc hại từ trước cũng dễ bị chậm khi bật thêm các cơ chế bảo mật.

Tường lửa ảnh hưởng đến tốc độ Internet như thế nào?

Tường lửa có thể ảnh hưởng nhẹ đến tốc độ Internet khi khả năng xử lý của tường lửa không theo kịp tốc độ đường truyền mà bạn đang sử dụng. Nguyên nhân là vì mọi dữ liệu ra vào mạng đều phải đi qua tường lửa để được kiểm tra trước khi cho phép truyền tiếp. Nếu tường lửa có thông lượng thấp hơn tốc độ Internet từ nhà cung cấp dịch vụ (ISP), tốc độ thực tế sẽ bị giới hạn ở mức mà tường lửa có thể xử lý.

Ví dụ, với tường lửa thế hệ mới (NGFW) FortiGate 1800F, cung cấp khả năng bảo vệ trước các mối đe dọa với thông lượng tối đa 9.1 Gbps khi bật đầy đủ các tính năng bảo mật. Trong trường hợp ISP cung cấp đường truyền cao hơn mức này, toàn bộ lưu lượng Internet đi qua FortiGate 1800F sẽ bị giới hạn ở 9.1 Gbps. Nếu nhu cầu sử dụng cao hơn, doanh nghiệp cần cân nhắc các dòng cao cấp hơn như FortiGate 6500F, có thông lượng bảo mật lên đến 100 Gbps, để tránh tình trạng nghẽn cổ chai.

Lý do tường lửa ảnh hưởng đến tốc độ kết nối Internet làm máy chậm

Tường lửa ảnh hưởng đến tốc độ Internet chủ yếu do cơ chế kiểm tra gói tin. Mỗi gói dữ liệu đều phải được phân tích, đối chiếu với các quy tắc bảo mật và cơ sở dữ liệu mối đe dọa trước khi được phép đi qua. Mức độ ảnh hưởng nhiều hay ít phụ thuộc vào loại tường lửa bạn đang sử dụng: tường lửa phần cứng hay tường lửa phần mềm.

• Tường lửa phần cứng là thiết bị vật lý đặt tại cổng ra/vào của mạng. Vì toàn bộ lưu lượng Internet đều đi qua thiết bị này, nên nếu thông lượng xử lý không đủ lớn hoặc bật quá nhiều tính năng bảo mật nâng cao, tốc độ toàn mạng có thể bị ảnh hưởng.
• Tường lửa phần mềm được cài trực tiếp trên máy tính cá nhân, chỉ kiểm soát lưu lượng của chính thiết bị đó, nên ảnh hưởng tốc độ chỉ giới hạn trong phạm vi một máy, không tác động đến toàn bộ hệ thống mạng.

Trong quá trình hoạt động, tường lửa liên tục tiếp nhận các gói dữ liệu, phân tích nội dung và so sánh với các tập luật đã được cấu hình sẵn nhằm phát hiện hành vi bất thường hoặc dữ liệu độc hại. Quá trình này đòi hỏi thời gian xử lý và tài nguyên hệ thống.

Nếu tường lửa đủ mạnh, việc kiểm tra diễn ra gần như tức thời và người dùng khó nhận ra sự khác biệt. Ngược lại, khi tường lửa xử lý chậm hơn tốc độ dữ liệu truyền vào, hiện tượng giảm tốc độ Internet, tăng độ trễ hoặc chập chờn kết nối có thể xảy ra.

Đọc thêm: Có nên mua tường lửa cũ không?

Cách khắc phục sự cố tốc độ Internet do tường lửa gây ra

Khi nghi ngờ tốc độ Internet bị ảnh hưởng bởi tường lửa, bạn hoàn toàn có thể kiểm tra và khắc phục vấn đề này. Tuy nhiên, các bước thực hiện cần được tiến hành cẩn thận, vì việc cấu hình sai hoặc tắt nhầm tường lửa có thể làm giảm mức độ bảo mật của hệ thống.

Kiểm tra tốc độ Internet thực tế

Bạn hãy kiểm tra tốc độ Internet hiện tại và so sánh với tốc độ cam kết từ nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP). Để có kết quả chính xác nhất, bạn nên kết nối máy tính trực tiếp với modem bằng cáp Ethernet, tránh dùng Wifi vì sóng không ổn định có thể làm sai lệch kết quả đo. Nếu tốc độ đã thấp hơn nhiều so với gói cước ngay từ bước này, nguyên nhân có thể không đến từ tường lửa.

Tạm thời tắt tường lửa để xác định nguyên nhân

Nếu bạn đang sử dụng cả tường lửa phần cứng và tường lửa phần mềm, hãy thử tắt tường lửa phần cứng trước thông qua giao diện quản trị của thiết bị. Bạn có thể xác định xem thiết bị tường lửa mạng có đang trở thành “nút thắt cổ chai” hay không. 

Sau khi kiểm tra xong, cần lưu ý rằng tường lửa thường đảm nhiệm các chức năng quan trọng như bảo vệ ứng dụng web, ngăn chặn tấn công SQL Injection, giả mạo truy cập, phần mềm độc hại và nhiều hình thức tấn công mạng khác. Vì vậy, bạn nên quét toàn bộ hệ thống để phát hiện mối đe dọa trước khi bật lại hoặc điều chỉnh cấu hình.

Trong trường hợp bạn đang sử dụng tường lửa để thiết lập VPN, cách làm sẽ hơi khác. Bạn nên tạm thời tắt tường lửa phần mềm trước, thay vì tắt tường lửa phần cứng. Cách này giúp duy trì kết nối VPN ổn định, đồng thời cho phép bạn kiểm tra xem chính tường lửa phần mềm có phải là nguyên nhân làm giảm tốc độ hay không, mà không gây gián đoạn truy cập mạng từ xa.

Tổng kết

Tóm lại, việc bật tường lửa hầu như không gây ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ máy tính nếu sử dụng các giải pháp tường lửa mặc định hoặc phần mềm uy tín, được cấu hình đúng cách. Ngược lại, tường lửa còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ thống khỏi các nguy cơ tấn công, rò rỉ dữ liệu và mã độc từ Internet. Thay vì lo lắng máy bị chậm, người dùng nên chú trọng cập nhật hệ thống, tối ưu cài đặt và sử dụng tường lửa phù hợp để vừa đảm bảo hiệu năng, vừa giữ an toàn cho máy tính trong quá trình sử dụng.